Welcome to EverybodyWiki 😃 ! Nuvola apps kgpg.png Log in or ➕👤 create an account to improve, watchlist or create an article like a 🏭 company page or a 👨👩 bio (yours ?)...

ارگ گفت

از EverybodyWiki Bios & Wiki
پرش به:ناوبری، جستجو

گفته می شود گفت از گبر گرفته شده که قبلا در این روستا ساکن بوده اند و قبرهای آنان در قبرستان روستا موجود می باشد. در گذشته قلعه قدیمی در این روستا بوده که رئیس آن الهیار خان بوده است. میر علم که قصد تجاوز و غارت این قلعه را داشته در کنار قنات کلاته اعلی سکونت داشته و برجی را برای خود در این مکان ساخته اند و از تپه بلندی به نام (میر علم) که در این مکان واقع است برای دیده بانی و کمین خود استفاده می کرده اند و گفته می شود که با توپ به در قلعه حمله کرده اند که گلوله های آن سربی بوده و به وزن 3 کیلوگرم که آثار آن تا همین اواخر پیدا بود. نا امنی در آن زمان به گونه ای بود که درب قلعه در اول غروب بسته می شده و در صبح باز می شده است و آب آن از جنوب روستا از درون باغهای سناوی به وسیله لوله هایی معروف ( به موری) تامین می شده است. با توجه به یک سند قدیمی که درون یکی از دیواره های قلعه پیدا شده و در سال 1296 ه.ق . نوشته شده روشن کننده خیلی از مسائل و مشکلات آن زمان است .

معرفی روستا ی گفت در این سند آمده است این مناطق زیر نظر بجنورد بوده و کلیه کارمندان دولت باید حقوق خود را از این شهر می گرفتند. ملاغلامعلی از طایفه رجب بوده پایش معیوب بوده و چشمش کم نور بوده. این شخص کار محاسبات و کتابت را بر عهده داشته است و همچنین آمده است محمد آباد کلاته ای بوده که توسط بعضی از اهالی این روستا آباده شده است و هم اکنون با نام «محمدآباد گفت» شناخته می شود. نرخ گندم در آن زمان سه من و نیم قران بوده روغن خوردن ، من پنج قران- روغن سوخت ، سه قران – محلوج 4 قران- خیاط 1 قران- نداف، نیم قران – و وضعیت املاکش را در آن زمان بسیار خوب توصیف کرده اند . ازکدخدای قدیمی گفت به نام امین یاد می کنند.

امامزاده سلطان سید عبد الله در 5 کیلومتری شهرستان جغتای قرار دارد .مکانی سیاحتی وزیارتی در سطح شهرستان به حساب می آید ، وپذیرای زائرین زیادی از روستا های اطراف و شهرستان می باشد .از شما کسانی که دوستدار مناطق سیاحتی وزیارتی هستید دعوت می شود از این مکان دیدن فرمایید - وجه تسمیه و هویت روستای گفت: بر اساس تحقیقاتی که از بزرگان و مطلعین شده است، اسم این روستا در ابتدا «جنرغیان» بوده است که در قسمت جنوب روستا واقع شده است و تا همین اواخر آثاری هم از آن زمان بر جای مانده است. بعد از آن به دلیل واقعه سیل به شمال روستا و به درون باغهای گفت فعلی آمده اند و در مکانی به نام «حیاط قوچون» مسکون شده اند و بعد از مدتی به مرکز روستا آمده اند که شاید یکی از علتهای آن وجود ترکمن در آن زمان و ناامنی که بر اکثر روستاها حاکم بوده است ، می باشد . در مرکز روستا قلعه و دژی محکم برای خود ساخته اند تا از گزند دشمنان در امن باشند. آثار آن به روشنی دیده می شود که قلعه ای است و یک دو مرکزی دارد و دیوارهای آن، به عرض دو متر و ارتفاع بیست متر می باشد و دور این قلعه برج و باروهایی به فاصله معینی قرار دارد که تیراندازها در بالای این برجها به نگهبانی مشغول بوده اند. قدمت این روستا دقیقا مشخص نیست، ولی از روی قبرهای موجود می توان گفت که از زمان فتحعلی شاه قاجاریه به بعد افراد در این روستا سکونت داشته اند. در مرآه البلدان آمده است، گفت روستایی کوه پایه است که آب آن را از قنات تامین می شود. روستای گفت یکی از دهات شهرستان جغتای خراسان رضوی است. آقای دکتر علی اکبر دهخدا در لغت نامه ، ص 335 آورده گفت دهی از دهستان بخش جغتای می باشد. دکتر لطف الله مفخم در فرهنگ آبادیهای ایران جلد اول صفحه 411 گفته، گفت از دهات سبزوار محسوب می شود. در کتاب جغرافیا و اسامی دهات کشور (نشریه اداره کل آمار و ثبت احوال) صفحه 155 نوشته «گفت از روستاهای شهرستان سبزوار به شمار می آید» آقای دکتر محمد حسین پاپلی در فرهنگ آبادیها صفحه 488 نوشته «گفت از آبادیهای سبزوار شمرده می شود» در فرهنگ جغرافیایی ایران جلد نهم، صفحه «گفت از دهات بخش جغتای شهر سبزوار است» 2- موقعیت و مشخصات جغرافیایی: روستای گفت از طرف جنوب به کوهها که معدن کرومیت گفت در این قسمت قرار دارد منتهی می شود و از شمال به دشت و باغات منتهی می شود و از مغرب به روستای جبله و از مشرق به شهرستان جغتای منتهی می شود . این روستا 57 درجه و 1 دقیقه طول جغرافیایی و در 36 درجه و 37 دقیقه عرض جغرافیایی قرار دارد. ارتفاع روستا از سطح دریا 1460 متر می باشد. فاصله مرکزی شهرستان جغتای تا روستا 5 کیلومتر می باشد . 3- پستی و بلندی: این روستا در ناحیه کوهستانی قرار گرفته و جزء روستاهای کوهپایه به حساب می آید و رشته کوه البرز در جنوب آن واقع شده است و از نظر پستی و بلندی می توان به دو بخش دشت و کوهستان تقسیم می شود. در بخش کوهستانی روستا باغهای میوه قرار دارد و در بخش دشت آن زمینهای کشاورزی قرار دارد که قسمت اعظم کشاورزی روستا در این قسمت واقع شده است عمده محصولاتی که در این روستا به دست می آید ، شامل محصولات باغی در بخش کوهستانی از قبیل انگور، گلابی، سیب، زردآلود، هلو، انار، گیلاس و ........... و در دشت این روستا محصولات عمده عبارتند از: گندم، جو، چغندر قند، هندوانه، خربزه و زیره و ........ 4 – آب و هوا این روستا به دلیل واقع شدن در منطقه کوهستانی از آب و هوای معتدل کوهستانی برخوردار می باشد. به طور کلی دو جریان آب و هوایی در این روستا وجود دارد: الف- جریان هوایی که از طرف شرق می وزد که باد نیشابور نام دارد. ب- جریان هوایی که از طرف جنوب غربی می وزد که باد گرگان نام دارد. و همین جریان آب و هوایی که باعث نزولات جوی برف و باران و وزش بادهای سرد در زمستان می شود . میزان بارندگی منطقه در سال حدود 250 تا 300M می باشد. البته سالهایی هم پیش آمده که میزان بارندگی 450M هم فراتر رفته است. از آنجا که بیشتر کشاورزی این منطقه کوهپایه از قنات و رودخانه است میزان بارش برف تاثیر زیادی در آب دهی قناتها و رودخانه ها خواهد داشت. حداقل و حداکثر دما در این منطقه بین 10- درجه و 39+ درجه در زمستان و تابستان می باشد. 5- رودخانه ها: نمی توان گفت در این روستا رودخانه دائمی وجود دارد، فقط چند رودخانه فصلی وجود دارد که از جنوب به شمال در جریان هستند . مهم ترین رودخانه فصلی روستا رودخانه «بناوندر» می باشد که نسبتا از میزان آب دهی خوبی در حدود 6 لیتر در ثانیه برخوردار است. و یک رودخانه فصلی دیگر به نام (رودخانه سناوی) می باشد که در اواسط سال میزان‌ آب دهی آن یک لیتر در ثانیه می باشد. البته بستگی به بارندگی آن در سال نیز دارد به صورتی که امسال میزان‌ آب دهی آن چندین برابر سالهای قبل می باشد. سه قنات نیز در این روستا وجود دارد که یکی از قناتها در داخل روستا قرار دارد و اهمیت حیاتی در گذشته داشته و حال نیز هم دارد، چرا که باغات شمال روستا هم از این قنات آبیاری می شود و در گذشته آب آشامیدنی مردم از این قنات تامین می شد ولی امروزه به دلیل آمدن برق به روستا مردم کمتر از این آب استفاده می کنند. منبع دیگری که آب حمام روستا از آن تامین می شود رودخانه «خوشباز» است که در گذشته از رودخانه های پر آب این روستا بوده، ولی امروزه خشک شده و به صورت چشمه در پائین کوه درآمده است. قناتها و چشمه های دیگری نیز وجود دارد که امروزه به دلیل خشکسالی های پی در پی از اهمیت افتاده و میزان آب دهی آن بسیار کم شده است. 6- چاهها: چاهها در روستا امروزه به دلیل عدم آب لوله کشی اهمیت حیاتی دارند، به صورتی که در اغلب منازل یک چاه آب وجود دارد و آب شرب و مصرف آنها از همین چاهها استفاده می شود. در گذشته به دلیل نبودن برق در این روستا به چرخ دستی آب را از چاه بیرون می آورده اند ، ولی امروزه به دلیل وجود برق از پمپ آب استفاده می کنند و آب را به راحتی به بالای زمین از عمق 20 متری زمین می آورند که متاسفانه مصرفی بی رویه از آب این چاهها باعث کم شدن آب قنات روستا شده است. 7- پوشش گیاهی: پوشش گیاهی روستا از نوع مرتع می باشد به صورتی که در سالهایی که بارندگی خوب است مراتع و چمنزارها سرسبز و چشم نواز است . متخصصین امر، مراتع این روستا را از نوع درجه سه می دانند. گیاهانی که جنبه دارویی دارند و در کوهها سبز می شوند عبارتند از: هواشان (آویشن) ، گوند( که از شیره آن کتیرا به وجود می آید ) ، کتل کاتی وزژک و گیاهان خودرویی مثل: تلخه، کشک، دمبه گاوی،‌هور، چوز، زارع و ........... می باشد. در مورد روستا و دِه تعاریف متعدد و زیادی گفته شده، ده یا روستا که در کتاب‌های نشر قدیم به صورت دیه هم دیده می‌شود، در پارسی میانه، ده (Deh) در پارسی باستان (Dahya) به معنی سرزمین و در اوستا به شکل دخیو (Daxya) آمده‌است. در ایران، ده از قدیمی‌ترین زمان یک واحد اجتماعی و تشکیلاتی و جایی بوده‌است که در آن گروه‌هایی از مردم روستایی برای همکاری در زمینه‌های اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و سیاسی گرد هم تجمع یافته‌اند. ده اساس زندگی اجتماعی ایران را تشکیل می‌دهد و اهمیت آن به اعتبار اینکه یک واحد تشکیلاتی در زندگی روستایی است، در سراسر قرون وسطی و از آن پس تا به امروز برقرار بوده‌است.


This article "ارگ گفت" is from Wikipedia. The list of its authors can be seen in its historical and/or the page Edithistory:ارگ گفت. Articles copied from Draft Namespace on Wikipedia could be seen on the Draft Namespace of Wikipedia and not main one.